Pḥng tránh các bệnh thường gặp trong mùa nắng nóng cho trẻ em

Pḥng tránh các bệnh thường gặp trong mùa nắng nóng cho trẻ em

BS Nguyễn Thị Thu Hậu

Mùa nắng với khí hậu nóng, oi bức là yếu tố thuận lợi cho sự bùng phát của nhiều loại bệnh: các bệnh liên quan đến thời tiết mùa hè ( say nắng, cảm lạnh, tiêu chảy, viêm mũi - họng, viêm phổi, chốc lở, rôm sẩy...), các bệnh truyền nhiễm đường ruột ( tiêu chảy cấp, tiêu chảy nhiễm trùng, tả, lỵ, thương hàn,...), các bệnh truyền nhiễm như tay - chân - miệng, cúm, lợn tai xanh, bệnh do muỗi là  trung gian truyền bệnh (sốt xuất huyết, viêm năo...). Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn đọc biết cách pḥng tránh một số các bệnh thường gặp ở trẻ em trong mùa nắng nóng để giúp trẻ có nnhững ngày hè vui khỏe .

Các bệnh viêm đường hô hấp  

Trời nóng nực làm người khó chịu, mất nhiều mồ hôi gây ra khát, để giải nhiệt thì mọi người có xu hướng dùng nước đá thật lạnh  cho đã. Tuy nhiên, đây lại là nguyên nhân làm cho siêu vi và vi trùng ở vùng hầu họng phát triển gây viêm hô hấp trên, sốt siêu vi có hay không kèm phát ban. Trẻ sốt, ho, sổ mũi và có thể xuất hiện ban đỏ lúc đầu ở mặt, sau lan xuống bụng, rồi chân tay. Trẻ cũng có thể diễn tiến đến viêm phế quản. Ho là triệu chứng chủ yếu thường gặp, lúc đầu trẻ bị ho khan, ho từng cơn và thường ho vào ban đêm, sau đó có sốt nhẹ, trẻ lớn có thể thấy đau ngực.

Bệnh viêm phế quản cấp là bệnh nhẹ nhưng hay mắc phải, đa số bệnh khỏi sau một tuần bệnh, có thể tái phát và cũng có thể diễn tiến đến viêm phổi, hay gây ra viêm tai giữa. Ngoài nước và thức ăn lạnh, việc sử dụng máy lạnh quá lạnh, dùng quạt thốc thẳng vào người, thay đổi nhiệt độ đột ngột từ bên ngoài trời quá nóng đến vào trong phòng quá lạnh cũng là nguyên nhân gây bệnh. Máy lạnh cũng làm cơ thể mất nước nhiều hơn.

Để phòng chống các bệnh lý đường hô hấp này, chúng ta phải hạn chế uống nước đá quá lạnh, nếu quá khát và nóng thì hãy dùng một ít nước lọc để mát và pha thêm nước thường để bớt độ lạnh hơn. Không nên để máy lạnh quá lạnh, phải thay đổi nhiệt độ trong phòng dần dần để cơ thể thích nghi. Để quạt xoay chứ không đứng yên một chỗ và thốc thẳng vào người. Cũng cần chú ý bù đủ nước mất cho cơ thể, cung cấp nhiều vitamin từ trái cây, rau tươi để tăng cường sức đề kháng. Nếu ra quá nhiều mồ hôi thì có thể phải bù lại lượng chất khoáng để cơ thể đỡ mệt bằng cách sử dụng các loại nước giải khát có chất khóang (thường sử dụng sau khi tập thể thao) hay một cốc chanh muối. Cần hạn chế các loại nước ngọt vì loại nước giải khát này sẽ làm trẻ khát hơn và dễ bị viêm họng. Với trẻ nhỏ cũng không nên sử dụng các loại nước mát có tính lợi tiểu cao vì sẽ gây cho trẻ mất nước nhiều hơn, khát nhiều hơn nhưng lại chưa biết tự cung cấp nước uống cho bản thân.

Các bệnh ngoài da

Mùa hè là lúc trẻ dễ bị rôm sảy và nhiễm trùng da do đổ mồ hôi quá nhiều. Để pḥng tránh nên tắm gội hằng ngày cho trẻ, cho trẻ quần áo thoáng mát và hút mồ hôi, thay quần áo cho trẻ mỗi khi bị mưa ướt hay ra nhiều mồ hôi, nhất là ở những trẻ hiếu động để tránh bị cảm lạnh, chốc lở, nhiễm nấm; tránh để trẻ găi hay "giết" rôm sảy để không làm tổn thương da, nhiễm trùng da. Cha mẹ nên chú ý cắt ngắn móng tay cho trẻ, rửa tay thường xuyên để giữ vệ sinh tốt và hạn chế bệnh. Nếu đi ra ngoài thì nên che chắn cơ thể kỹ với mũ rộng vành, áo khoác và găng tay để tránh mất quá nhiều mồ hôi và bị hại da bởi nắng gắt, đây cũng là biện pháp chống say nắng.

Các bệnh nhiễm trùng đường ruột

Thời tiết mùa hè là điều kiện để vi khuẩn hoạt động mạnh khiến thức ăn nhanh chóng bị ôi thiu và gây ra ngộ độc thức ăn, độc tố của vi khuẩn trong thức ăn sẽ phát tác trong khoảng từ 12 - 36 giờ. Triệu chứng ngộ độc thức ăn gồm buồn nôn, nôn và tiêu chảy. Vi khuẩn E.coli, tác nhân chính gây ngộ độc thực phẩm thường có nhiều trong nước uống, rau sống, thịt nhiễm khuẩn. Ngoài ra trẻ còn có thể bị tiêu chảy do virus hay nhiễm trùng tiêu hóa do tả, lỵ, thương hàn…

Khi bị tiêu chảy hay nôn ói, việc bù đủ lượng nước mất đi là rất quan trọng, cho trẻ uống dung dịch oresol bằng thìa, uống chậm sẽ hiệu quả, trong trường hợp bị nặng, trẻ khát nước nhiều, nôn ói nhiều, không uống được, mệt hay phân có máu thì nên đưa trẻ đến bệnh viện càng sớm càng tốt. Trẻ em và người già rất hay bị viêm nhiễm do có sức đề kháng yếu, nhất là khi họ đang bị tổn thương hoặc mắc bệnh nào đó th́ nguy cơ nhiễm vi khuẩn càng cao. Bảo đảm thực phẩm an toàn là điều rất quan trọng, đồng thời phải hạn chế tiếp xúc với nguồn bệnh, không nên đưa họ tới bệnh viện hay chỗ đông người khi không thực sự cần thiết, hạn chế tiếp xúc với các nhà vệ sinh công cộng. Pḥng bệnh tiêu chảy, nên cho con bú mẹ hoàn toàn trong 4-6 tháng đầu để trẻ có các kháng thể bảo vệ từ mẹ. Cung cấp cho trẻ các loại vitamin và các loại nguyên tố vi lượng như kẽm, sắt, đồng, acid folic... Và quan trọng hơn cả là khi chế biến thức ăn cho trẻ, các bậc cha mẹ phải chú ư tới việc chế biến, việc bảo quản thức ăn và nguồn nước phải được bảo đảm vệ sinh Bạn cần tuân thủ những quy định sau:

-  Rửa tay thật sạch bằng xà pḥng trước khi bắt đầu nấu ăn.

- Nấu chín thịt cho đến khi không nh́n thấy màu đỏ ở thịt nữa.

- Đừng nếm dù một miếng nhỏ khi thịt c̣n hơi sống trong lúc bạn đang nấu.

- Không để đồ thịt chín vào đĩa hoặc thớt trước đó đựng thịt sống.

- Nấu thịt ở nhiệt độ ít nhất khoảng 70oC.

- Để thịt đông lạnh tan giá từ tủ đá xuống tủ dưới hoặc để lo vi sóng trước khi nấu, không nên để ngoài nhiệt độ b́nh thường ngay.

- Để thịt lợn hoặc thịt gia cầm sống xa các thức ăn khác. Sử dụng nước nóng và xà pḥng để rửa thớt hoặc đĩa trước đó đựng thịt sống.

- Không uống nước chưa được đun sôi.

- Giữ thức ăn trong tủ lạnh hoặc tủ đá.

- Để riêng thức ăn nóng và thức ăn lạnh ra chỗ khác nhau.

- Ướp lạnh thức ăn c̣n thừa chưa dùng đến ngay sau khi bạn không cần dùng nữa hoặc vứt nó đi.

- Người mắc bệnh tiêu chảy nên rửa tay sạch sẽ và thường xuyên, sử dụng nước nóng và xà pḥng, rửa tay ít nhất 30 giây. Những người phải làm việc ở các trung tâm y tế hoặc viện dưỡng lăo cũng phải rửa tay thường xuyên.

- Đi ăn nhà hàng bạn cũng không nên ăn đồ thịt tái chín và yêu cầu họ nấu kỹ không c̣n màu hồng đỏ ở thịt là được

Các bệnh lây truyền do virus gây nên

 Mùa hè cũng là mùa của các bệnh do virus, trong đó phải kể đến viêm não và sốt xuất huyết. Viêm năo virut là một t́nh trạng viêm cấp tính ở năo và tủy sống. Có nhiều loại virut gây ra những dấu hiệu và triệu chứng, nhưng khác nhau về mức độ nặng nhẹ và sự tiến triển, tuy nhiên trẻ cần được khám và theo dõi bởi bác sĩ. Biện pháp điều trị chủ yếu hiện nay là điều trị triệu chứng và chăm sóc tích cực. Bên cạnh việc pḥng bệnh bằng cách dùng thuốc diệt muỗi, hương xua muỗi, dùng lưới bảo vệ nhà cửa, vệ sinh nhà cửa để hạn chế những nơi muỗi có thể sinh sản và phát triển, ngủ màn và tránh các hoạt động ngoài trời vào buổi chiều để tránh bị muỗi đốt, việc thực hiện tốt các nguyên tắc vệ sinh ăn uống là cách dự pḥng hữu hiệu viêm năo do các virut đường ruột gây nên.

Nguồn: BV NĐ2 TPHCM