Tiêm chủng pḥng ngừa bệnh dại

Tiêm chủng pḥng ngừa bệnh dại

BS Châu Hoàng Sơn
Viện Pasteur TP.HCM

1 Vaccine pḥng bệnh dại

Từ năm 1985, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đă khuyến cáo, các nước dần thay thế vaccin pḥng bệnh dại có nguồn gốc từ năo động vật bằng các vaccine có nguồn gốc từ tế bào. Vaccine Verorab là vaccine an toàn không có tai biến thần kinh, đáp ứng miễn dịch nhanh, nồng động kháng thể cao và thời gian bảo vệ dài.

Chỉ định: Những người có tiếp xúc với súc vật dại; Những người bị súc vật dại cắn .

Các phản ứng phụ sau tiêm vaccine Verorab:

Các phản ứng phụ tại chỗ tiêm trong da, được đánh giá tại vị trí tiêm vaccin bao gồm đau, quầng đỏ, sưng/tụ máu, phù nề/nốt sẩn cứng vàng da.  Nghiên cứu cho thấy tất cả các phản ứng phụ tự hết không phải điều trị thuốc ǵ.

LỊCH TIÊM VÀ LIỀU LƯỢNG TIÊM VACCINE VERORAB:

Tiêm ngừa dự pḥng trước khi phơi nhiễm virus dại:

Tiêm bắp ở cơ Delta cánh tay

·   1 liều 0,5 ml ở cơ Delta cánh tay vào ngày N0

·   1 liều 0,5 ml ở cơ Delta cánh tay vào ngày N7

·   1 liều 0,5 ml ở cơ Delta cánh tay vào ngày N28

Tiêm ngừa dự pḥng sau khi bị súc vật cắn:

Tiêm bắp ở cơ Delta cánh tay: Phác đồ tiêm 1 1 1 1 1:

·   1 liều 0,5 ml ở cơ Delta cánh tay, vào ngày N0

·   1 liều 0,5 ml ở cơ Delta cánh tay, vào ngày N3

·   1 liều 0,5 ml ở cơ Delta cánh tay, vào ngày N7

·   1 liều 0,5 ml ở cơ Delta cánh tay, vào ngày N14

·   1 liều 0,5 ml ở cơ Delta cánh tay, vào ngày N28

Tiêm trong da ở cơ Delta cánh tay: Phác đồ tiêm 2 2 2 0 1 1:

(Phác đồ do Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo dùng)

·   2 liều 0,1 ml, tại 2 vị trí khác nhau ở 2 tay, vào ngày N0

·   2 liều 0,1 ml, tại 2 vị trí khác nhau ở 2 tay, vào ngày N3

·   2 liều 0,1 ml, tại 2 vị trí khác nhau ở 2 tay, vào ngày N7

·   1 liều 0,1 ml, tại vị trí ở cánh tay, vào ngày N28

·   1 liều 0,1 ml, tại vị trí ở cánh tay, vào ngày N90

Lưu Ư: Không được tiêm trong da (I.D) trong những trường hợp sau:

-    Những người đang điều trị dài ngày bằng corticosteroid, hay các thuốc ức chế miễn dịch khác, hoặc Chloroquin.

-    Những người, đặc biệt là trẻ em bị những vết cắn nặng, nhất là ở vùng đầu và cổ, hay đến khán trễ sau khi bị vết thương.

-    Những người bị khiếm khuyết miễn dịch.

2 Huyết thanh kháng dại:

Huyết thanh kháng Dại được tinh chế từ huyết thanh ngựa sau khi đă được gây miễn dịch bằng virus Dại cố định CVS.Dùng huyết thanh kháng Dại để trung ḥa virus. Trong trường hợp thời gian ủ bệnh ngắn th́ huyết thanh kháng Dại có tác dụng kéo dài thời gian ủ bệnh của virus.

Chỉ định:

Tất cả các trường hợp có nhiều vết cắn; Vết cắn sâu; Vết cắn gần thần kinh trung ương (đầu, mặt, cổ), đầu ngón tay, ngón chân, bộ phận sinh dục.

Tiêm huyết thanh kháng Dại càng sớm càng có hiệu quả cao. Nếu chậm quá 7 ngày sau khi bị cắn th́ không nên dùng.

                     Tóm tắc cách xử lư khi bị súc vật nghi Dại cắn:

T̀NH TRẠNG VẾT CẮN

T̀NH TRẠNG SÚC VẬT

(kể cả chó đă được tiêm pḥng)

ĐIỀU TRỊ

 

Lúc cắn

Trong ṿng 15 ngày

 

Da lành

 

 

Không điều trị

Da bị xước xa thần kinh rung ương

B́nh thường

Ốm có xuất hiện triệu chứng dại

Tiêm vaccine ngay nếu xuất hiện triệu chứng dại ở súc vật.

Vết cắn nhẹ

- Có triệu chứng dại.

- Mất  tích; không theo dơi được chó

 

Tiêm vaccine ngay.

Tiếp xúc gián tiếp qua đồ vật có dính nước dăi

- Nghi dại

 

Tiêm vaccine ngay

Da bị xước ở gần thần kinh trung ương

- B́nh thường

 

- Tiêm huyết thanh kháng dại vàTiêm vaccine ngay

- Vết cắn sâu

- Nhiều vết

- cắn Vết cắn gần năo

- B́nh thường

- Nghi dại

 

- Tiêm huyết thanh kháng dại và tiêm vaccine pḥng dại đủ liều.

- Vết cắn ở nơi có nhiều dây thần kinh (đầu chi, bộ phận sinh dục...)

 

- Dại

- Đă bán

- Mất tích

- Giết chết

- Tiêm huyết thanh kháng dại và tiêm vaccine pḥng dại đủ liều.

 

-  Dại

-  Mất tích

-  Giết chết

-  Đă bán

 

- Tiêm huyết thanh kháng dại và tiêm vaccine pḥng dại đủ liều.

Chúư: Trong thời gian tiêm vaccine và 6 tháng sau khi tiêm vaccine Dại không dược dùng thuốc ACTH, Corticoide, không được uống rượu, không được làm việc quá sức.